Οι Υπηρεσίες μας
Στο ιατρείο μας παρέχουμε οδοντιατρικές θεραπείες αποκλειστικά στο αντικείμενο της Ενδοδοντίας.
Ενδοδοντική Θεραπεία. Τι πρέπει να γνωρίζουμε
Τα φυσικά δόντια αποτελούν ζωντανό τμήμα του οργανισμού μας. Η εμφάνιση, η λειτουργία και η αίσθησή τους είναι μοναδικές και αναντικατάστατες. Η ενδοδοντική θεραπεία αποτελεί ένα πολύτιμο μέσο για τη διατήρηση των δοντιών στο στόμα μας. Πολύ συχνά χρησιμοποιείται ο αδόκιμος όρος «απονεύρωση» αντί για τον επιστημονικά ορθό ενδοδοντική θεραπεία.
Ενδοδοντική θεραπεία:
Σε ποιες περιπτώσεις χρειάζεται;
Τα δόντια αποτελούνται από τη μύλη και τις ρίζες. Η μύλη είναι το τμήμα του δοντιού που φαίνεται στο στόμα, ενώ οι ρίζες φυσιολογικά δεν φαίνονται, καθώς περιβάλλονται από το οστό και τα ούλα. Ο αριθμός των ριζών ποικίλει ανάλογα με τη θέση του δοντιού. Σε αντίθεση με το εξωτερικό σκληρό περίβλημα των δοντιών, στο εσωτερικό τους βρίσκεται ένας μαλακός ιστός, ο οποίος ονομάζεται πολφός και εκτείνεται από τη μύλη έως την άκρη των ριζών (Εικ. 1). Η τερηδόνα, οι οδοντιατρικές αποκαταστάσεις και οι οδοντικοί τραυματισμοί είναι δυνατό να δράσουν ερεθιστικά, απειλώντας την υγεία του πολφού. Ο πολφός, όταν δέχεται βλαπτικά ερεθίσματα αντιδρά με φλεγμονή, η οποία ονομάζεται πολφίτιδα, και συνοδεύεται συνήθως από πόνο λόγω διέγερσης των πολυάριθμων νευρικών ινών που περιέχει. Η ενδεικνυόμενη θεραπεία καθορίζεται από το στάδιο της πολφίτιδας.
Όταν τα βλαπτικά ερεθίσματα που δέχεται ο πολφός είναι έντονα, όπως για παράδειγμα μία μεγάλης έκτασης τερηδονική βλάβη, τότε αντιδρά με μη αναστρέψιμη φλεγμονή η οποία συνήθως χαρακτηρίζεται από έντονο και παρατεταμένο πόνο, ο οποίος μπορεί να επιδεινώνεται με τα θερμικά ερεθίσματα ή να αντανακλά σε απομακρυσμένα σημεία του προσώπου. Αυτή η παθολογική κατάσταση ονομάζεται μη αντιστρεπτή πολφίτιδα και δεν αντιμετωπίζεται με την ενδοδοντική θεραπεία (Εικ. 2). Σε περίπτωση που δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως, ο πολφός θα νεκρωθεί πολύ σύντομα. Ο νεκρός πολφός στο εσωτερικό του δοντιού αποτελεί ευνοϊκό περιβάλλον για την ανάπτυξη μικροβίων της στοματικής χλωρίδας, τα οποία σύντομα καταφέρνουν να φτάσουν εκεί και να πολλαπλασιαστούν ανενόχλητα. Τα μικρόβια αυτά σταδιακά επεκτείνονται κατά μήκος του νεκρού πολφού, διαμέσου των ριζών και προκαλούν φλεγμονώδεις βλάβες στο οστό που περιβάλλει το άκρο των ριζών. Το σύνολο των βλαβών αυτών περιγράφεται με τον όρο περιακρορριζική φλεγμονή και άλλοτε σχετίζονται με συμπτώματα, όπως πόνο ο οποίος μπορεί να επιδεινώνεται κατά τη μάσηση, διόγκωση ή παρουσία συριγγίου, ενώ άλλες φορές μπορεί για πολλά χρόνια να είναι ασυμπτωματικές και να περνούν εντελώς απαρατήρητες. Η ενδοδοντική θεραπεία είναι απαραίτητη στις περιπτώσεις αυτές (Εικ. 2).
Συνοψίζοντας η ενδοδοντική θεραπεία πραγματοποιείται για την θεραπεία ή την πρόληψη των ακόλουθων παθολογικών καταστάσεων:
1) Μη αντιστρεπτή πολφίτιδα
2) Περιακρορριζική φλεγμονή
θεραπεία. Μη αντιστρεπτή πολφίτιδα (αριστερά) και νεκρός πολφός με
περιακρορριζική φλεγμονή (δεξιά).
Ενδοδοντική θεραπεία: Διαδικασία
Η ενδοδοντική θεραπεία πραγματοποιείται στον ανατομικό χώρο που καταλαμβάνει ο πολφός, την πολφική κοιλότητα. Κατά την ενδοδοντική θεραπεία αφαιρείται ο πολφός και η πολφική κοιλότητα καθαρίζεται και εμφράσεται (Εικ. 3,4,5). Οι αλματώδεις τεχνολογικές εξελίξεις των τελευταίων ετών στην Ενδοδοντία οδήγησαν στη μείωση του συνολικού χρόνου της θεραπείας και του αριθμού των απαιτούμενων επισκέψεων. Σήμερα σε πολλές περιπτώσεις η ενδοδοντική θεραπεία μπορεί να πραγματοποιηθεί σε μία ή δύο συνεδρίες. Κάποιες φορές απαιτούνται περισσότερες συνεδρίες, σε διάστημα λίγων όμως εβδομάδων. Στο διάστημα αυτό το δόντι φέρει προσωρινή αποκατάσταση και η μάσηση με αυτό θα πρέπει να γίνεται πολύ επιφυλακτικά. Μετά την ολοκλήρωση της ενδοδοντικής θεραπείας, το δόντι πρέπει να αποκατασταθεί μόνιμα το συντομότερο δυνατόν, προκειμένου να συμμετέχει στη μάσηση, με τον ελάχιστο δυνατό κίνδυνο κατάγματος και έχοντας παράλληλα φυσική μορφολογία και αισθητική. Οι συνηθέστεροι τύποι αποκαταστάσεων των ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών είναι οι στεφάνες, τα επένθετα και οι εμφράξεις έλεγχο. Στην επανεξέταση αξιολογείται η έκβαση της ενδοδοντικής
θεραπείας καθώς επίσης και η ακεραιότητα του δοντιού και της αποκατάστασης που φέρει. ρητίνης (Εικ. 6). Απαραίτητη είναι η περιοδική επανεξέταση των ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών, η οποία περιλαμβάνει κλινικό και ακτινογραφικό έλεγχο. Στην επανεξέταση αξιολογείται η έκβαση της ενδοδοντικής
θεραπείας καθώς επίσης και η ακεραιότητα του δοντιού και της αποκατάστασης που φέρει.
Ενδοδοντική θεραπεία: Είναι επώδυνη;
Τα σύγχρονα τοπικά αναισθητικά μέσα όταν χορηγούνται με τις κατάλληλες τεχνικές παρέχουν αποτελεσματική αναισθητοποίηση του δοντιού και των γύρω ιστών. Φυσικά, εφόσον εξακολουθεί να υπάρχει ενόχληση κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, μπορεί να χορηγηθεί συμπληρωματική αναισθησία. Τις επόμενες μέρες μετά την ενδοδοντική θεραπεία ενδέχεται να υπάρχει ήπια ενόχληση που υποχωρεί με τη λήψη αναλγητικών και σπανιότερα μπορεί να εμφανιστεί έντονος πόνος ή διόγκωση. Επίσης, είναι φυσιολογικό να αισθανόμαστε το ενδοδοντικά θεραπευμένο δόντι ελαφρώς διαφορετικό από τα υπόλοιπα για κάποιο διάστημα. Σε τι διαφέρει ένα ενδοδοντικά θεραπευμένο δόντι; Μετά την ενδοδοντική θεραπεία το δόντι δεν νεκρώνεται, καθώς τροφοδοτείται από τους ιστούς που το περιβάλλουν. Όμως, λόγω της αφαίρεσης του πολφού, το δόντι δεν μπορεί να αντιδράσει επώδυνα σε θερμικά ερεθίσματα (κρύο/ζεστό), ούτε στο γλυκό. Τα δόντια που χρειάζονται ενδοδοντική θεραπεία συνήθως έχουν ήδη χάσει μεγάλη ποσότητα οδοντικών ιστών και έτσι είναι πιο επιρρεπή σε κάταγμα. Η σύγχρονη ενδοδοντική θεραπεία γίνεται με την ελάχιστη δυνατή αφαίρεση οδοντικών ιστών προκαλώντας πολύ μικρή επιπλέον εξασθένηση του δοντιού. Όταν η απώλεια των οδοντικών ιστών είναι μεγάλη, μπορούν να χρησιμοποιηθούν ενδορριζικοί άξονες για την καλύτερη συγκράτηση της αποκατάστασης, ενώ ενδείκνυται η μερική ή πλήρης κάλυψη της μύλης του με στεφάνη ή επένθετο ώστε να ελαχιστοποιηθεί η πιθανότητα κατάγματος (Εικ. 6). Σε σπάνιες περιπτώσεις ενδέχεται να εμφανιστεί κάποιου βαθμού δυσχρωμία η οποία όμως είναι δυνατόν να αντιμετωπιστεί με τις κατάλληλες τεχνικές. Εικόνα 6:
Σε σπάνιες περιπτώσεις ενδέχεται να εμφανιστεί κάποιου βαθμού δυσχρωμία η οποία όμως είναι δυνατόν να αντιμετωπιστεί με τις κατάλληλες τεχνικές.
Το είδος της αποκατάστασης της μύλης επηρεάζεται βασικά από την έκταση της
απώλειας των οδοντικών ιστών.
Ακτινογραφίες στην ενδοδοντική θεραπεία: Είναι ασφαλείς;
Στο πλαίσιο της ενδοδοντικής θεραπείας είναι απαραίτητη η λήψη οπισθοφατνιακών (μικρών ενδοστοματικών) ακτινογραφιών, τόσο κατά τη διάρκεια της διαδικασίας όσο και στις επανεξετάσεις. Η δόση της λαμβανόμενης ακτινοβολίας είναι ιδιαίτερα χαμηλή και μπορεί να μειωθεί περαιτέρω με τη χρήση ψηφιακής ακτινογραφίας. Σε περιστατικά με πολύπλοκη ανατομία, τεχνικές δυσκολίες καθώς και σε διαγνωστικά προβλήματα είναι πιθανό να χρειαστεί επιπλέον η λήψη υπολογιστικής τομογραφίας κωνικής δέσμης (CBCT), στην οποία απεικονίζονται τρισδιάστατα τα δόντια και οι περιβάλλουσες δομές. Στα ενδοδοντικά περιστατικά προτείνεται η λήψη υπολογιστικής τομογραφίας μικρού πεδίου, έτσι ώστε να μειωθεί η δόση της ακτινοβολίας.
Ποσοστό επιτυχίας ενδοδοντικής θεραπείας
Το ποσοστό επιτυχίας της ενδοδοντικής θεραπείας κυμαίνεται μεταξύ 80-95%. Οι πιθανότητες επιτυχίας είναι μεγαλύτερες όσο πιο έγκαιρα πραγματοποιείται η ενδοδοντική θεραπεία. Στα δόντια με ζωντανό πολφό το ποσοστό επιτυχίας είναι πολύ υψηλό. Όταν ο πολφός νεκρωθεί το ποσοστό επιτυχίας είναι μικρότερο και μειώνεται όσο καθυστερεί η ενδοδοντική θεραπεία.
Ενδοδοντική θεραπεία: τι συμβαίνει σε περίπτωση αποτυχίας;
Η αποτυχία της ενδοδοντικής θεραπείας οφείλεται στην παρουσία ικανού αριθμού μικροβίων εντός τη πολφικής κοιλότητας. Ακόμα και όταν έχει προηγηθεί μια τεχνικά άρτια ενδοδοντική θεραπεία, είναι δυνατό να παραμείνουν μικρόβια σε ανατομικούς χώρους οι οποίοι δεν είναι εφικτό να καθαριστούν ακόμα και με τα πλέον σύγχρονα μέσα. Άλλοτε πάλι τα μικρόβια μπορούν να μολύνουν την πολφική κοιλότητα σε δεύτερο χρόνο, ως αποτέλεσμα φθοράς της αποκατάστασης, ή εξαιτίας τερηδονισμού του δοντιού λόγω πλημμελούς στοματικής υγιεινής. Σε περίπτωση αποτυχίας της ενδοδοντικής θεραπείας, μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα, όπως πόνος ο οποίος μπορεί να επιδεινώνεται κατά τη μάσηση, διόγκωση ή συρίγγιο. Σε κάθε περίπτωση η αποτυχία της ενδοδοντικής θεραπείας πρέπει να διαγνωστεί σύντομα και να αντιμετωπιστεί κατάλληλα. Οι θεραπευτικές επιλογές είναι οι εξής: συντηρητική επανάληψη της ενδοδοντικής θεραπείας, χειρουργική επανάληψη της ενδοδοντικής θεραπείας ή εξαγωγή του δοντιού. Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στο φυλλάδιο «Επανάληψη της ενδοδοντικής θεραπείας» στην ιστοσελίδα της Ελληνικής Ενδοδοντική Εταιρείας www.endodontics.gr